Trong thi công sơn, chất lượng lớp sơn không chỉ phụ thuộc vào loại sơn mà còn nằm ở bước xử lý bề mặt. Chọn sai giấy nhám có thể làm tường trầy sâu hoặc giảm độ bám của sơn. Vì vậy hiểu đúng cách chọn giấy nhám thi công sơn theo từng bề mặt và từng giai đoạn chà nhám là yếu tố quan trọng giúp lớp sơn bền và bề mặt đạt độ mịn chuẩn.
Vì Sao Chọn Sai Giấy Nhám Làm Sơn Dễ Bong Tróc
Trong quy trình thi công sơn, chà nhám là bước quan trọng giúp xử lý bề mặt trước khi sơn lót và sơn phủ. Giấy nhám không chỉ dùng để làm phẳng tường mà còn tạo độ nhám cần thiết để lớp sơn bám chắc hơn. Khi chọn sai loại giấy nhám hoặc sử dụng không đúng độ nhám cho từng công đoạn, bề mặt sẽ không đạt điều kiện kỹ thuật, từ đó làm giảm độ bền của lớp sơn và dễ dẫn đến hiện tượng bong tróc sau một thời gian sử dụng.
Độ nhám quá thô gây trầy xước bề mặt
Giấy nhám có độ nhám thấp như P60 hoặc P80 thường được dùng để xử lý bề mặt thô hoặc lớp sơn cũ. Nếu dùng loại nhám này để chà tường đã trét bột hoặc bề mặt cần hoàn thiện, các hạt nhám lớn sẽ tạo ra những vết xước sâu. Khi lăn sơn phủ, các vết xước này vẫn có thể lộ ra dưới ánh sáng, làm bề mặt mất độ mịn và giảm tính thẩm mỹ của công trình.
Độ nhám quá mịn làm giảm độ bám của sơn
Một sai lầm khác thường gặp là sử dụng giấy nhám quá mịn ngay từ đầu. Khi bề mặt bị chà quá mịn, lớp sơn lót sẽ khó bám vào bề mặt tường hoặc kim loại. Điều này khiến lớp sơn phủ phía trên không có nền bám chắc, dễ xảy ra tình trạng bong tróc hoặc phồng rộp khi gặp độ ẩm và thay đổi nhiệt độ.
Không phù hợp với từng giai đoạn xử lý bề mặt
Mỗi giai đoạn thi công sơn đều cần loại giấy nhám khác nhau. Ví dụ, khi chà bột trét tường thường dùng giấy nhám P120 đến P150 để làm phẳng bề mặt. Sau đó cần chuyển sang giấy nhám mịn hơn như P180 đến P220 để hoàn thiện trước khi lăn sơn lót. Nếu chỉ sử dụng một loại giấy nhám cho toàn bộ quá trình, bề mặt sẽ không đạt độ phẳng và độ nhám tiêu chuẩn, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của lớp sơn.
Bụi và bề mặt không được xử lý đúng cách
Việc chọn sai giấy nhám cũng có thể làm bề mặt sinh ra quá nhiều bụi mịn hoặc làm bột trét bị bong ra từng mảng. Nếu bụi không được vệ sinh kỹ trước khi sơn, lớp sơn lót sẽ không bám trực tiếp vào bề mặt mà bám vào lớp bụi. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến lớp sơn dễ bong tróc sau khi hoàn thiện.
Vì vậy trong thi công sơn, lựa chọn đúng loại giấy nhám và sử dụng theo từng giai đoạn xử lý bề mặt là yếu tố quan trọng giúp lớp sơn bám chắc, bề mặt mịn và công trình giữ được độ bền lâu dài.
Hiểu Đúng Về Độ Nhám P80 P120 P180 P240
Giấy nhám được phân loại theo chỉ số grit và thường ký hiệu bằng chữ P kèm theo các con số như P80, P120, P180 hoặc P240. Con số này thể hiện kích thước hạt nhám trên bề mặt giấy. Chỉ số càng nhỏ thì hạt nhám càng thô và khả năng mài mòn càng mạnh. Ngược lại, chỉ số càng lớn thì bề mặt giấy nhám càng mịn và phù hợp cho các bước hoàn thiện trước khi sơn.
Theo tiêu chuẩn phân loại hạt nhám FEPA (Federation of European Producers of Abrasives), hệ thống ký hiệu P được sử dụng phổ biến để xác định độ nhám của giấy nhám trong ngành gia công và hoàn thiện bề mặt. Tiêu chuẩn này cũng được nhiều nhà sản xuất giấy nhám lớn trên thế giới áp dụng như 3M, Mirka và Bosch.
P80 đến P100 dùng để xử lý bề mặt thô
Theo hướng dẫn kỹ thuật từ hãng 3M Abrasives, các cấp độ nhám từ P60 đến P100 thường được sử dụng cho công đoạn loại bỏ lớp phủ cũ hoặc xử lý bề mặt ban đầu trước khi hoàn thiện. Với kích thước hạt nhám lớn, loại nhám này giúp loại bỏ các lớp vật liệu cũ nhanh hơn và tạo lại độ nhám nền cho các bước xử lý tiếp theo.
P120 đến P150 dùng để chà bột trét tường
Sau khi tường được trét bột, cần chà nhám để làm phẳng bề mặt và loại bỏ các vết gợn. Theo tài liệu kỹ thuật về xử lý bề mặt của Mirka Abrasives, cấp độ nhám từ P120 đến P150 thường được dùng trong giai đoạn làm phẳng vật liệu trám và chuẩn bị bề mặt trước khi sơn lót., đủ để làm phẳng lớp bột trét mà không gây trầy xước sâu trên bề mặt tường.
P180 đến P240 tạo bề mặt mịn trước khi sơn phủ
Khi bề mặt đã đạt độ phẳng cơ bản, các loại giấy nhám mịn hơn như P180 hoặc P240 được sử dụng để hoàn thiện. Mục đích là tạo bề mặt mịn và đồng đều trước khi sơn lót hoặc sơn phủ. Theo hướng dẫn xử lý bề mặt trước khi sơn của Bosch Professional.
Cách đọc ký hiệu grit trên giấy nhám
Ký hiệu grit thường được in ở mặt sau của giấy nhám. Chữ P biểu thị hệ phân loại theo tiêu chuẩn FEPA, còn con số phía sau thể hiện kích thước hạt nhám. Việc hiểu đúng ký hiệu này giúp người thi công chọn đúng loại giấy nhám cho từng giai đoạn xử lý bề mặt, từ bước loại bỏ lớp sơn cũ đến bước hoàn thiện trước khi sơn.
Cách Chọn Giấy Nhám Theo Từng Loại Bề Mặt
Mỗi loại bề mặt trong thi công sơn có đặc điểm vật liệu và tình trạng khác nhau. Vì vậy việc chọn giấy nhám cần phù hợp với từng trường hợp cụ thể để vừa xử lý bề mặt hiệu quả vừa đảm bảo lớp sơn bám chắc và đạt độ mịn mong muốn. Nếu dùng cùng một loại giấy nhám cho mọi bề mặt, quá trình thi công dễ gặp tình trạng bề mặt không phẳng, sơn không bám hoặc xuất hiện vết xước sau khi hoàn thiện.
Tường mới trét bột
Đối với tường mới đã trét bột, mục tiêu chính của bước chà nhám là làm phẳng lớp bột trét và loại bỏ các vết gợn trên bề mặt. Trong trường hợp này nên sử dụng giấy nhám có độ nhám trung bình như P120 đến P150. Loại nhám này đủ khả năng làm phẳng bề mặt mà không gây trầy xước sâu vào lớp bột.
Sau khi chà phẳng lớp bột trét, có thể dùng giấy nhám mịn hơn như P180 đến P220 để hoàn thiện bề mặt trước khi sơn lót. Bước này giúp bề mặt tường đạt độ phẳng đồng đều và giúp lớp sơn phủ sau đó lên màu đẹp hơn.
Tường cũ cần sơn lại
Với tường đã sơn nhiều lớp hoặc có hiện tượng bong tróc, cần xử lý bề mặt kỹ hơn trước khi sơn lại. Trước tiên nên dùng giấy nhám thô hơn như P80 đến P100 để loại bỏ lớp sơn cũ bị bong hoặc các phần bề mặt không đồng đều.
Sau khi bề mặt đã được xử lý sạch và tương đối phẳng, có thể chuyển sang giấy nhám P120 đến P150 để làm mịn bề mặt trước khi thi công lớp sơn lót. Việc thực hiện đúng thứ tự các cấp độ nhám giúp lớp sơn mới bám chắc và hạn chế tình trạng bong tróc sau này.
Bề mặt sắt sơn dầu
Đối với bề mặt kim loại như cửa sắt, lan can hoặc khung thép, giấy nhám thường được sử dụng để loại bỏ lớp sơn cũ và tạo độ nhám cho lớp sơn mới bám tốt hơn. Trong bước xử lý ban đầu, giấy nhám P80 đến P120 thường được dùng để làm sạch lớp sơn cũ hoặc lớp gỉ nhẹ trên bề mặt kim loại.
Sau khi bề mặt đã được làm sạch, có thể sử dụng giấy nhám mịn hơn như P150 đến P180 để tạo độ nhám đồng đều trước khi sơn lót chống gỉ. Điều này giúp lớp sơn dầu hoặc sơn bảo vệ kim loại bám chắc hơn và tăng độ bền cho lớp phủ.
Bề mặt gỗ nội thất
Trong thi công sơn gỗ nội thất, giấy nhám được dùng để làm phẳng thớ gỗ và tạo bề mặt mịn trước khi sơn hoặc phủ vecni. Với gỗ thô, có thể bắt đầu bằng giấy nhám P120 để xử lý bề mặt ban đầu. Sau đó chuyển sang các loại giấy nhám mịn hơn như P180 đến P240 để hoàn thiện.
Việc chà nhám theo thứ tự từ nhám trung bình đến nhám mịn giúp bề mặt gỗ đạt độ mịn tự nhiên, đồng thời giúp lớp sơn hoặc lớp phủ bảo vệ bám đều và tạo độ bóng đẹp sau khi hoàn thiện.
Chà Nhám Khô Hay Chà Nhám Nước
Trong thi công sơn, chà nhám có thể thực hiện theo hai phương pháp phổ biến là chà nhám khô và chà nhám nước. Mỗi phương pháp có mục đích và điều kiện sử dụng khác nhau. Việc lựa chọn đúng cách chà nhám giúp bề mặt đạt độ phẳng tốt hơn, giảm lỗi khi sơn và tăng độ bám của lớp sơn phủ.
Ưu điểm của chà nhám khô
Chà nhám khô là phương pháp được sử dụng phổ biến nhất trong thi công sơn tường và xử lý bề mặt trước khi sơn. Phương pháp này sử dụng giấy nhám thông thường để chà trực tiếp lên bề mặt mà không cần nước.
Ưu điểm của chà nhám khô là thao tác nhanh và dễ kiểm soát bề mặt. Người thi công có thể quan sát trực tiếp độ phẳng của tường trong quá trình chà nhám. Phương pháp này đặc biệt phù hợp khi chà bột trét tường hoặc xử lý bề mặt trước khi sơn lót.
Tuy nhiên chà nhám khô thường tạo ra nhiều bụi mịn. Vì vậy khi thi công cần vệ sinh bề mặt kỹ trước khi sơn để tránh lớp sơn bám lên bụi thay vì bám trực tiếp vào bề mặt tường.
Ưu điểm của chà nhám nước
Chà nhám nước sử dụng loại giấy nhám chuyên dụng kết hợp với nước để giảm ma sát trong quá trình chà bề mặt. Phương pháp này thường được dùng trong các công đoạn hoàn thiện bề mặt cần độ mịn cao như sơn kim loại, sơn ô tô hoặc sơn gỗ nội thất.
Nước giúp làm giảm nhiệt và hạn chế bụi phát sinh trong quá trình chà nhám. Đồng thời các hạt nhám hoạt động nhẹ hơn nên bề mặt sau khi xử lý thường mịn và đồng đều hơn so với chà nhám khô.
Khi nào nên dùng chà nhám nước
Chà nhám nước thường được áp dụng khi cần hoàn thiện bề mặt trước lớp sơn phủ cuối cùng hoặc khi xử lý các bề mặt yêu cầu độ mịn cao. Trong ngành sơn gỗ hoặc sơn kim loại, phương pháp này giúp tạo bề mặt mịn và hạn chế vết xước nhỏ.
Tuy nhiên đối với thi công sơn tường thông thường, chà nhám khô vẫn là phương pháp được sử dụng nhiều hơn vì dễ thao tác và phù hợp với các loại bột trét tường.
Lưu ý an toàn khi chà nhám
Dù sử dụng phương pháp chà nhám khô hay chà nhám nước, người thi công cũng cần chú ý đến yếu tố an toàn. Khi chà nhám khô nên sử dụng khẩu trang và kính bảo hộ để hạn chế bụi mịn. Bề mặt sau khi chà cần được làm sạch hoàn toàn trước khi tiến hành sơn lót để đảm bảo lớp sơn bám chắc và đạt chất lượng tốt nhất.
Tổng Kết
Trong thi công sơn, bước xử lý bề mặt bằng giấy nhám đóng vai trò quan trọng quyết định độ bám và độ bền của lớp sơn hoàn thiện. Hiểu đúng cách chọn giấy nhám thi công sơn theo từng cấp độ nhám và từng loại bề mặt giúp quá trình thi công đạt hiệu quả cao hơn, hạn chế lỗi bong tróc và giúp lớp sơn lên màu mịn, đẹp và bền theo thời gian.
Đối với thợ sơn và đại lý vật liệu xây dựng, việc lựa chọn đúng loại giấy nhám cùng các dụng cụ thi công phù hợp sẽ giúp công việc thuận lợi hơn và đảm bảo chất lượng công trình. Dụng cụ sơn Tân Việt Nhật hiện chuyên cung cấp sỉ các dụng cụ sơn cơ bản cho đại lý như con lăn sơn, cọ quét sơn, giấy nhám và nhiều phụ kiện thi công cần thiết, giúp đáp ứng nhu cầu thi công thực tế trong ngành sơn và xây dựng.
